Trabzon Hurması (Cennet Hurması): Kalorisi, Faydaları, Zararları ve Nasıl Olgunlaştırılır?

Trabzon hurması (cennet hurması) lif, A vitamini ve potasyum içeren, orta kalorili bir kış meyvesidir. Kalorisini, faydalarını, ham ve buruk meyvenin neden mide taşı yapabildiğini, kimlerin dikkat etmesi gerektiğini ve meyveyi evde nasıl olgunlaştırıp saklayacağınızı anlattık.

Trabzon Hurması (Cennet Hurması): Kalorisi, Faydaları, Zararları ve Nasıl Olgunlaştırılır?

Kısa cevap: Trabzon hurmasının (cennet hurması) 100 gramı yaklaşık 70 kalori içerir; orta boy bir meyve 115–120 kalori civarındadır. Lif, A vitamini ve potasyum açısından değerli bir kış meyvesidir. Tek önemli uyarı şu: buruk ya da tam olgunlaşmamış hurmayı aç karnına ve bol miktarda yemek, nadir de olsa midede taş (fitobezoar) oluşumuna yol açabilir. Olgun meyveyi öğünle ya da öğün sonrasında, günde bir iki tane yemek çoğu kişi için güvenlidir.

Kasım ve aralık aylarında “Trabzon hurması kaç kalori”, “cennet hurması faydaları” ve “Trabzon hurması nasıl olgunlaştırılır” aramaları hızla artıyor. Bu yazıda meyvenin besin değerini, kanıtlanmış ve kanıtlanmamış faydalarını, dikkat edilmesi gereken riskleri ve mutfakta kullanımını bir araya getirdik.

Trabzon hurması kaç kalori, besin değeri ne?

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre çiğ Trabzon hurmasının 100 gramında yaklaşık 70 kalori, 18,6 gram karbonhidrat, 3,6 gram lif, 0,6 gram protein ve çok az yağ bulunur. Aynı miktar meyve 81 mikrogram A vitamini (beta-karoten kaynaklı), 7,5 mg C vitamini ve 161 mg potasyum sağlar. Turuncu rengini veren karotenoidler, bu meyveyi A vitamini açısından iyi bir kaynak yapar.

Orta boy bir hurma yaklaşık 170 gram gelir ve 115–120 kalori içerir. Bir porsiyon meyve için bu, elma ya da armuttan biraz yüksek ama muzla benzer bir değerdir. Kurutulmuş hurmada su uçtuğu için kalori 100 gramda 270'in üzerine çıkar; kuru meyveyi atıştırırken porsiyona dikkat etmek gerekir.

Orta boy bir Trabzon hurmasının yaklaşık 118 kalori, 6 gram lif ve 31 gram karbonhidrat içerdiğini gösteren infografik
Bir orta boy Trabzon hurması

Trabzon hurmasının faydaları

Trabzon hurması üzerine yapılan çalışmaların çoğu laboratuvar ve hayvan çalışmasıdır. 2021 tarihli kapsamlı bir derleme, meyvenin polifenoller, tanenler ve karotenoidler açısından zengin olduğunu, bu bileşiklerin antioksidan etkiler gösterdiğini özetler. İnsanda doğrudan hastalık önleyici bir etki ise kanıtlanmış değildir. Yine de besin içeriğine bakarak şunları söylemek mümkün:

  • Lif: Bir meyveden 6 grama yakın lif almak, günlük ihtiyacın beşte birine yakındır. Lif tokluk sağlar ve bağırsak düzenine katkı verir. Olgun meyvenin bağırsakları rahatlatabildiği, buruk meyvenin ise tanenler nedeniyle tersine kabız yapabildiği halk arasında bilinir.
  • A vitamini öncülleri: Beta-karoten göz ve deri sağlığı için gereklidir. Turuncu meyve ve sebzeleri düzenli yemek, bu ihtiyacı karşılamanın kolay yoludur.
  • Polifenoller: Bitkisel bileşiklerin genel etkilerini polifenoller nedir yazımızda anlattık.

Hurma tek başına bağışıklığı “güçlendiren” bir ilaç değildir; ancak kış aylarında çeşitli meyve tüketmek iyi bir alışkanlıktır. Kış beslenmesi için bağışıklığı güçlendirme yazımıza bakabilirsiniz.

Buruk ve buruk olmayan hurma farkı

Piyasada iki tip Trabzon hurması bulunur. Buruk (tanenli) türler sertken ağızda kuruluk ve burukluk bırakır; yalnızca jöle kıvamına gelecek kadar yumuşadığında tatlılaşır. Buruk olmayan türler ise sertken bile tatlıdır ve elma gibi kıtır yenebilir. Burukluğu, suda çözünen tanenler (shibuol) verir. Meyve olgunlaştıkça bu tanenler çözünmez hale gelir ve burukluk kaybolur.

Buruk meyveyi sertken yemek hem tat açısından kötüdür hem de aşağıda anlattığımız mide taşı riskini artırır. Bu yüzden tezgâhta beklenip tamamen yumuşatılmalıdır.

Buruk Trabzon hurmasını oda sıcaklığında, elma ya da muzla kâğıt torbada olgunlaştırma ve saklama adımları
Buruk hurma evde nasıl olgunlaştırılır?

Trabzon hurması mide taşı yapar mı?

Hurmadaki tanenler mide asidiyle temas edince pıhtılaşıp lif ve kabuk parçalarını bir araya toplayabilir. Bunun sonucunda midede ya da bağırsakta sert bir kitle oluşabilir; tıpta buna “diospyrobezoar” (hurma kaynaklı fitobezoar) denir. Bu durum nadirdir ama tıbbi literatürde iyi tanımlanmıştır. Bezoarlar üzerine yapılan bir çalışmada geçirilmiş mide ameliyatı, çok miktarda hurma yeme ve çiğneme sorunları gibi risk etkenlerinin bir araya geldiğinde riski belirgin biçimde artırdığı gösterilmiştir. Obezite cerrahisi geçirmiş kişilerde de bu tür taşlar bildirilmiştir.

Belirtiler arasında karın ağrısı, erken doyma, bulantı, kusma ve bağırsak tıkanıklığı sayılabilir. Bu belirtiler hurma yedikten sonra ortaya çıkarsa hekime başvurulmalıdır. Küçük taşlar bazen endoskopiyle ya da kola gibi asitli içeceklerle çözülebilir; ancak bunu kendi başınıza denemeyin.

Korunmak için meyveyi iyice olgunlaşmış halde yiyin, iyi çiğneyin, aç karnına birden fazla tane yemeyin ve kabuğu sert ya da kalınsa soyun.

Kimler dikkat etmeli?

  • Mide ameliyatı geçirenler: Mide küçültme ya da ülser ameliyatı olanlar hurmayı az miktarda, iyice olgun ve soyulmuş olarak yemeli.
  • Diyabet hastaları: Hurma şeker içerir; bir porsiyonu (yarım ya da bir orta boy meyve) diğer karbonhidratlarla birlikte hesaplamak gerekir. Diyabette meyve seçimi için diyabet beslenmesi yazımıza bakın.
  • Kabızlık yaşayanlar: Buruk ve ham meyve kabızlığı artırabilir; tam olgunu tercih edin ve suyu artırın.
  • Çocuklar ve yaşlılar: İyi çiğneyemeyenlerde meyveyi kaşıkla ya da püre halinde vermek daha güvenlidir.
Ham ve buruk hurma, aç karnına çok tüketim, geçirilmiş mide ameliyatı ve çiğneme sorunu gibi mide taşı risk etkenleri
Mide taşı (fitobezoar) riskini artıranlar

Nasıl yenir, nasıl saklanır?

Olgun buruk hurma kaşıkla yenir; buruk olmayan tür dilimlenip salata, yoğurt ya da yulafa eklenebilir. Trabzon hurması tatlısı, reçeli ve kurusu da yapılır; ancak eklenen şekerle kalori hızla artar. Olgunlaşmamış meyveyi oda sıcaklığında bekletin, olgunlaşınca buzdolabına alın. Japon usulü kurutma (hoshigaki) sırasında meyve soyulup asılır ve haftalarca kurutulur; evde kurutma yapılacaksa hijyen ve nem kontrolüne dikkat edilmelidir.

Kış meyvelerini çeşitlendirmek isterseniz C vitamini nedir yazımızda C vitamini en yüksek meyveleri listeledik.

Sık sorulan sorular

Bir Trabzon hurması kaç kalori?

Orta boy bir Trabzon hurması (yaklaşık 170 g) 115–120 kalori içerir. 100 gramı yaklaşık 70 kaloridir.

Trabzon hurması aç karnına yenir mi?

Olgun bir tane yemek genellikle sorun yaratmaz. Ancak buruk ya da ham meyveyi aç karnına ve bol miktarda yemek mide taşı riskini artırabilir.

Cennet hurması ile Trabzon hurması aynı mı?

Evet. Cennet hurması, Trabzon hurması ve Japon hurması aynı meyvenin (Diospyros kaki) farklı adlarıdır.

Trabzon hurması kabız yapar mı?

Tam olgunlaşmamış buruk hurma tanenler nedeniyle kabız yapabilir. Olgun meyve lif içerdiği için bağırsak düzenine katkı verir.

Şeker hastaları Trabzon hurması yiyebilir mi?

Yiyebilir, ancak porsiyonu küçük tutup diğer karbonhidratlarla birlikte hesaplamak gerekir. Hekiminizin ya da diyetisyeninizin önerisine uyun.

Trabzon hurması nasıl olgunlaştırılır?

Oda sıcaklığında, elma ya da muzla birlikte kâğıt torbada bekletin. Buruk türler jöle kıvamında yumuşayınca yenmeye hazırdır.

Kaynaklar

Bu yazıyı paylaş
Sekizsoftaltyapısı ile hazırlandı.